In een toestand van volmaakte rust, als de mens zich veilig en geborgen weet, is alles soepel en ontspannen, zoals het kleine kind aanvankelijk soepel, elastisch en buigzaam door het leven gaat, zich van geen angst en kwaad bewust. Maar al gauw is dat afgelopen als de anderen eisen gaan stellen waaraan het kind moet voldoen, en het kind leert om op zijn hoede te zijn, bang om het niet zo te doen als anderen van hem verwachten. Het leert zich beheersen, en spieren verstrakken alsof het elk moment op de vlucht moet. In dat samenstel van ontregelde spieren, te los of te strak, groeit het kind en vervormt. X- en O-benen, platvoeten, geforceerde gelaatstrekken, grote neuzen, kleine neuzen, grote hoofden, kleine hoofden, verbeten monden, spastische, houterige bewegingen of slungeligheid, omdat het zich geen houding weet te geven, groeistoornissen en tics. Zoals een boom zich ook alleen kan ontplooien en zijn wat hij moet zijn, als hij niet gehinderd wordt door bomen, die te dicht bij hem staan of een wilg, die geknot wordt omdat hij bruikbaar moet zijn, uitgroeit tot een wanstaltig cultuurproduct. Maar gelukkig groeien uit zijn zaden geen knotwilgen.
Bij gespannen, verkrampt en rigide levende mensen vindt je een constant te hoge spierspanning, zelfs in hun slaap. En als de emmer overloopt, krijgen ze pijn in hun rug of nek of schouder. De dokter zegt dan, dat hij zich meer moet ontspannen of stuurt hem naar de fysiotherapeut, die de spieren wel los zal masseren en dus niet de oorzaak wegneemt. Of hij laat een röntgenfoto maken, waarop de tussenwervelschijf versmald is, en dan is de dader bekend en kan uitgeruimd worden, maar aan de spierspanning verandert natuurlijk niets.
Aan de manier, waarop mensen zich bewegen, zich passen in het voorgeprogrammeerde patroon van de stijldans, kun je zien hoe rigide ze in hun denken zijn.
"Kramp is het kenmerk van de neurose. Kramp is gespannen vasthouden, niet kunnen loslaten en vergeven."(20)
Valium en alcohol werken ontremmend, omdat ze onverschillig maken en de angst verminderen, waardoor ook de spierspanning afneemt. Het is een kunstmatige ontspanning, die net zolang werkt, als de drug werkt.
Nog steeds leven de mensen alsof de leuze "Arbeit macht frei"(stond dat niet boven de poort van Auschwitz?) geldt. Maar arbeid geeft alleen de vrijheid om het spel mee te kunnen spelen, om te consumeren wat eerst geproduceerd moet worden. Doch alleen het radicaal opgeven van je vooroordelen, valse behoeften, aangeleerde meningen en afhankelijkheden van mensen en dingen en het besef, dat je je vuile handen zelf vuil gemaakt hebt, maakt vrij. Dat maakt je innerlijk vrij in een uiterlijk onvrij bestaan. Dan doorzie je pas het spel, dat je altijd met jezelf hebt gespeeld en hebt laten spelen, maar besef je, dat je daar voorlopig mee door moet gaan, omdat de anderen dat van je eisen. Alleen heb je er dan geen last meer van. Je leeft dan als eenling in een bizarre wereld vol met mensen voortgedreven door hun drijfveren, die ze niet kennen. Slechts als je op je plaats blijft, kun je de mensen voorzichtig laten zien, wat ze zichzelf in hun onwetendheid aandoen. Argeloos als een duif, voorzichtig als een slang.
Als de mens zich dan met veel pijn en moeite uitgedost heeft in bonte kledij om de rol te spelen, die hem door een samenstel van factoren is toebedeeld, maar die hij zich uiteindelijk wel zelf heeft aangemeten, en het spel gaat spelen, merkt hij al gauw, dat er een grote kloof is tussen de theorie en de praktijk. En doorlopend merkt hij dat er van alles niet klopt, dat hij botst met andere spelers, dat hij kritiek krijgt of gewaardeerd wordt en hij schaaft aan zijn rol om nog beter te passen en sust zijn twijfels. Totdat hij op gegeven moment vast loopt, het spel niet meer vol kan houden; maar gelukkig zijn er anderen, die de rol van hulpverlener op zich hebben genomen en die je kunnen vertellen hoe je het spel wat slimmer kunt spelen. En die leggen je dan uit, hoe dat allemaal door je verleden komt, en omdat je in je opvoeding liefde tekort bent gekomen en die leren je dan om je spel te accepteren, zoals het nu eenmaal is.
"Maar misschien is het niet meer voldoende, dat je het spel goed speelt. De vraag is eigenlijk: Moet dit spel wel gespeeld worden?"(21)
Je kunt wel uit de ene rol in de andere stappen, maar dan blijft het een spel. En je mag het spel niet verstoren, want dan ben je een spelbreker en niet meer meedoen is het ergste wat er is, want dan ben je gek en word je uitgestoten. Maar echt levensgevaarlijk is het om uit je rol te stappen en de anderen te laten zien, dat ze een rol spelen. Ooit kreeg je daar de gifbeker voor of werd gewoon gekruisigd.
Maar stel je nu eens voor, dat je opeens uit je rol valt, al je culturele bagage, waarmee je het spel tot dan toe gespeeld hebt aflegt, dan kan je dat bijvoorbeeld als volgt vertellen:
"je vraagt me hoe ik een dwaas werd. Het gebeurde aldus: Op een zekere dag, lang voor vele goden geboren waren, ontwaakte ik uit een diepe slaap en zag, dat al mijn maskers gestolen waren. De zeven maskers, die ik in zeven levens gevormd en gedragen had. Ik snelde ontmaskerd door de volle straten en schreeuwde: Dieven, dieven, die vervloekte dieven. Mannen en vrouwen lachten me uit en sommigen liepen uit angst vlug naar hun huizen. En toen ik op de markt kwam riep een jongen, die op het dak van een huis stond: 'Kijk een dwaas.' Ik keek naar hem op; de zon kuste voor het eerst mijn naakt gelaat en in mijn ziel ontbrandde de liefde voor de zon en ik verlangde niet meer naar mijn maskers. En als in een droom riep ik: 'Gezegend, gezegend zijn de dieven, die mijn maskers stalen.' Zo werd ik een dwaas. En ik heb in mijn dwaasheid zowel vrijheid als veiligheid gevonden; de vrijheid der eenzamen en de veiligheid van het niet begrepen worden, want wie ons begrijpen, maken iets in ons tot slaaf."(22)
Als twee zulke dwazen elkaar zouden ontmoeten, zouden ze geen woorden nodig hebben, zoals twee kleine kinderen ook geen woorden nodig hebben om elkaar te begrijpen. Ooit heetten dwazen wijzen, maar tegenwoordig heten wijzen dwazen.
De mens is zo aangepast aan een ondoorzichtige maatschappij, dat hij voor zichzelf ook ondoorzichtig is geworden. Alleen chaotische tegenstrijdige mensen passen in een chaotische, tegenstrijdige wereld. Als hij zich normaal en aangepast gedraagt, stoot hij toch doorlopend zijn hoofd. En dan is het toch begrijpelijk, dat als iedereen wel eens bang is, zich zorgen maakt, af en toe ziek is, dat iedereen dat normaal vindt, en dat het dus bij het leven hoort en bij de manier waarop mensen hun leven leiden. Dan kun je er ook niets aan doen dat dat allemaal gebeurt, en moet je er maar mee leren leven.
Je gedrag kun je altijd goed praten, rationaliseren heet dat tegenwoordig, waar bij je een verklaring buiten jezelf vindt en anderen of omstandigheden de schuld kunt geven. Het is de veiligste manier om niet op te vallen, maar je moet jezelf dan wel doorlopend voor de gek houden.
"En het vervelende bij zelfbedrog is, dat je de bedrieger altijd bij je draagt."(23)
Bron: mogelijk.info
Er zijn nog geen berichten geplaatst.
Wil je een reactie geven?
Meld je gratis aan of login als je al lid bent van deze website.